Yüzyıl öncesine dönecek olsak; Eski Zamanı, Bugün'ünden kat be kat evla güzel, yegâne şehir Bağdat'tır.
11 Mart, yani Bugün Ortadoğu'da ki hüzün günlerinden biridir. En nihayetinde Irak'ın makus talihsizliklerinin ilk figanı, acı hadiselerin başlangıcıdır.
11 Mart 1917’de General Maude yönetimindeki İngiliz birlikleri Bağdat’ı işgal etti.
İran içlerine gönderilen 13. Kolordu’nun yokluğunda yeniden toparlanan İngilizler, 88 gün süren taarruzdan sonra 10-11 Mart 1917 tarihinde Bağdat işgal edip, Türk kuvvetlerinden tahliye etmişlerdir.
İngilizlerin, 22 Kasım 1914’te de, Basra’yı işgal ettiklerini belirtelim.
11 Mart 1917 İngilizlerin Bağdat'ı işgali, Osmanlı'nın her bir noktasında büyük bir yas ile karşılanmıştır.
Sayısız şehitler verdiğimiz Ortadoğu coğrafyasında 850 yıllık Türk Egemenliği acı bir hatırat olarak son bulmuştur.
Bu işgaller ve sonrasındaki göstermelik bağımsızlıklar Irak'a fayda etmemiş. Sadece Halkı, emeği, madenleri, petrolü ve zenginlikleri sömürülmeye devam ermiştir.
Irak, Şii - Sünni çatışmasında piyon yapılmış, Müslümanları bölerek yönetmenin bir göstergesi olmuştur.
Irak şimdilerde neredeyse 3'e bölünmüş, Basra Merkezli Şii bir yönetim, Erbil merkezli bir kürt Yönetim, Bağdat merkezli Arap tandanslı ortak federatif Yönetim şekliyle hareket etmektedir.
Ülke nüfusunun %15'ini oluşturan 4 milyonluk Irak Türkmenlerine ise egemen söz hakkı verilmemektedir.
Bazı Irak Türkmenleri de Türkmeneli bölgesinin dışında yaşıyor. Örneğin Irak'ın başkenti Bağdat'ta yaşayan önemli bir topluluk vardır.
Musul, Kerkük, Erbil, Tikrit gibi bir çok şehir aslında Türkmenelidir.
Irak'ın kuzeybatısında Telafer'den başlayıp güneydoğuda Mendeli'ye kadar uzanan, Kerkük, Musul ve Erbil gibi şehirleri kapsayan, yoğun Türkmen nüfusun yaşadığı coğrafi bölgenin gözardı edilmesi sorunları derinleştirmektedir.
Peki Türk Tarihindeki Irak ve Bağdat gerçekte neyi ifade ediyor?
Bağdat, Türk Tarihinin Sahnesine, Büyük Selçuklu Sultanı Tuğrul Bey döneminde girdi. 15 Aralık 1055'te Selçuklular'ın şehri almasıyla Türk egemenliği başlamıştı.
Osmanlı İmparatorluğu tarihinde, Bağdat iki defa fethedilmiştir. Kanuni Sultan Süleyman Hânın, 6. Seferi 1533’de İran üzerine olmuştu. Bu seferde İran’ın birçok eyâletleri, Osmanlıların eline geçti. 13 Temmuz 1534’te Tebriz ve 28 Kasım 1534’de de Bağdat fethedildi.
Sultan IV. Murad Hân zamanında Safevî Devletinin elinden Bağdat şehri, bizzat padişahın katıldığı Bağdat seferi ile 40 günlük kuşatmadan sonra teslim alındı. (24 Aralık 1638)
(1623 - 1638 arası Safevi Hâkimiyetindeydi)
Şiirlerinde Muradî mahlâsını kullanan Sultan IV. Murat Hân, Bağdat’ın fethine şu tarihi düşürmüştür:
Fethedince diyâr-ı Bağdad’ı,
Şâh-ı Âlem’le asker-i İslâm,
Didi Sultan Murad-ı âlişan,
Feth-i Bağdad’da târih oldu gazâm.
(Cihan padişahı ile İslâm askeri Bağdat diyârını fethedince,
Şânı yüce Sultan Murad “Gazâm sözü Bağdat’ın fethine tarih oldu” dedi.)
Ebced hesabı ile Gazâm kelimesindeki harflerin toplamı 1048’dir.
Gayn: 1000, Ze: 7, Elif: 1, Mim: 40. Bağdat da hicrî tarih ile 1048’de (mîlâdî: 1638) fethedilmiştir. Kimselerce konuşulmayan bu bilgileri biz ifade edelim.
Ez Cümle; 368 yıllık Osmanlı, Toplamda; 850 yıllık Türk egemenlik toprakları Sömürgecilerin yalanları ve bazı Arap Şeyhlerin Maddiyat hırsı ile elimizden yok edilmiştir.
Bugünleri görseler, zannetmem ki İsyan eden Arap aşiretleri pişmanlık duymayacaktır. Lakin iş işten geçmiştir. Kimin dost, kimin düşman, kimin davetsiz misafir, kimin evsahibi olduğu kuşkusuz ortadadır.
17.yüzyılda yaşamış, Halk şiirimizin ünlü saz şairi Yeniçeri Kayıkçı Kul Mustafa'nın Bağdatla ilgili edebi sözleri meşhurdur.
Bu duygusal Koçaklama tarzı Destanın, Halk Şiiri Antolojimizde eşsiz bir yeri vardır.
Genç Osman Destanı; Kul Mustafa'nın Aksaray'ın köyünden, Bağdat Fethine gelen 17 yaşındaki yiğit şehit Osman adlı delikanlıyı yad edip ölümsüzleştirdiği destandır. Sultan 4.Murat ile karşılaşmaları bile çok özel bir hikayedir.
Genç Osman Destanı:
İptida Bağdat'a sefer olanda
Atladı hendeği geçti Genç Osman
Vuruldu sancaktar kaptı sancağı
İletti bedene dikti Genç Osman
Eğerleyin kıratımın ikisin
Fethedeyim düşmanların hepisin
Sabah namazında Bağdat kapısın
Allah Allah deyip açtı Genç Osman
Sultan Murat eydür gelsin göreyim
Nice kahramandır ben de bileyim
Vezirlik isterse üç tuğ vereyim
Kılıcından al kan saçtı Genç Osman
Kul Mustafa karakolda gezerken
Gülle kurşun yağmur gibi yağarken
Yıkılası Bağdat seni döğerken
Şehitlere serdar oldu Genç Osman
Kayıkçı Kul Mustafa
1000 yılda nice Türk'ün Kahramanlık Hikayesi ve bize bıraktığı anı Mirası olan Bağdat'a ithaf etmek istedim.
Irak'ta Osmanlı'dan, Safevi'den, Büyük Selçuklu'dan kalan Türkmen soydaşlarımız olduğu sürece kuşkusuz Misak-ı Milli hemhal oluncaya kadar ödevimiz bitmeyecektir.
Sancağımız Bağdat'ta nasıl dalgalanıyordu görmek istersiniz diye de Türkiye'de ilk kez yayımlanan bir fotoğraf paylaştım.
Sağlıcakla Kalınız, Türkmeneli'ni ve dahi Serdar'larımızı Unutmayınız, Bağdat'ı da...
Fotoğraflar:
1) Osmanlı'nın Himayesinde Bağdat.
1900'deki Büyük Kapı (Sultan Kapısı) , Büyük Kapı veya Büyük İmam Kapısı olarak da bilinir ve Bağdat'ın kuzey kapısıdır. Üzerinde Osmanlı bayrağı dalgalanır ve Özbek Camii kapının yanında yer alır. Kapı, El-Midan bölgesindeki eski Savunma Bakanlığı binasına bitişiktir. (Prof.Dr.Faras Mako Savunma Bakanlığı Arşivi)
2) 1914-1918. Birinci Dünya Savaşı'ndan fotoğraf. İngiliz birlikleri Bağdat'a giriyor. Fotoğraf: Scanpix Historical
3) Irak'ta Türk Ordusu istirahat anı.
CİHAN FULSER
Arş.Gazeteci, Yazar, Danışman

Son Köşe Yazıları
Herkesin bir derdi var, herkes çok dertli. Hepimizin telaşı, sıkıntısı, endişeleri, üzüntüleri ve hatta korkuları veya b...
-(2026-03-11 22:44:06)
İmam Yafii hazretleri, Ravzu'r-Reyahin kitabında şöyle nakleder: Malik bin Dinar Hazretleri anlatıyor:Basra'd...
-(2026-03-11 14:33:43)
Emîr Sultan hazretlerinin çok talebesi vardı. Bunlardan bâzıları gündüzleri oruç tutar, geceleri de sabaha kadar n...
-(2026-03-11 14:31:02)
Bir ay boyunca sofralarımızda bereket, gönüllerimizde huzur vardı. Şimdi ise Ramazan’ın son günlerine yaklaşırken insanı...
-(2026-03-11 14:25:32)
Corona geldiEve bağladı bizleriSokaklar dinlendiAyaklar dinlendiBeni anladı milletHayran kaldı milletKitapla tanış...
-(2026-03-10 21:53:16)